Ülkemizde dehşet verici olaylar yaşanıyor. Hemen hemen her gün bir şiddet olayı duyuyoruz. 14 Nisan Salı günü Şanlıurfa’nın Siverek ilçesindeki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne silahlı saldırı düzenlendi. Av tüfeğiyle saldırıyı yapan lisenin 19 yaşındaki eski bir öğrencisi, 16 kişiyi yaraladıktan sonra kendini öldürdü.

15 Nisan Çarşamba günü  Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesindeki Ayser Çalık Ortaokulu’na silahlı saldırı düzenlendi. 8. sınıf öğrencisinin yaptığı saldırıda bir öğretmen ve 9 öğrenci ölmüş, 13 öğrenci de yaralanmıştı. Saldırganın aldığı bıçak darbesi sonunda öldüğü bildirildi. Bu olayın ardından, C31K (Cehennemin 31. Katı) isimli Telegram kanalında saldırıya ait sansürsüz görüntüler paylaşılmış ve olayı yapan kahraman ilan edilmiştir. Yaklaşık 100 bin üyesi bulunan ve saldırıya ilişkin görüntülerin paylaşıldığı tespit edilen C31K adlı Telegram grubu kapatıldı. Ancak benzer grupların olduğu unutulmamalıdır.

Bu her iki olay kadar olmasa da okullarımızda benzer olaylar yaşanmaktadır, ölenler ve yaralananların olduğu bilinmektedir. Ayrıca akran zorbalığı da büyük boyutlardadır. Olayların sadece güvenlik eksikliği olarak açıklanması, gerçeği bulmamızı engeller. Aile içi şiddet, kişisel psikolojik sorunlar, internet ortamında seyredilen şiddet içerikli yayınlar, televizyonlardaki düzeysiz, içeriği boş, şiddet yanlısı diziler, toplumdaki manevi ve ahlaki çürüme ve en önemlisi de laik, bilimsel, çağdaş eğitimin yozlaştırılması bu olayların nedenlerindendir.

Eğitim alanındaki ilk yozlaşma Türkiye Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri arasında imzalanan ikili anlaşma sonucunda 27 Aralık 1949 tarihinde kurulan Fulbright Eğitim Komisyonu ile başlamıştır. Fulbright Eğitim Komisyonu, Türk Milli Eğitim sistemini altüst eden, Türkiye’yi parçalayacak alt yapıyı oluşturan ve Atatürk’ün Türk Milliyetçiliği fikir sistemini yok etmeyi planlayan bir oluşumdur. Bu süreçten günümüze kadar yozlaşmadan iyice payını alan eğitim, AKP iktidarı ile ‘dindar ve kindar’ nesil yetiştirmek amacına çevrilmiştir.

Eğitimimizi 2004 yılından itibaren kendi gereksinimlerine göre düzenleyen siyasi iktidarın öğrencilere ücretsiz dağıttığı ders kitaplarında çocukları psikolojik olarak çöküntüye uğratan şiddete yönelik vahşi görseller bulunmaktadır. “Bu kitaplarla çocuklarımızı canavar ruhlu yetiştiriyorsunuz” diyen eğitimci yazar Mahiye Morgül’e soruşturmalar açıldı. Millî Eğitim Bakanlığı’nın bastırdığı 30 kadar kitaba dava açarak, çocuklarımızı kurtarmak için yola çıkan Mahiye Morgül’e gereken destek siyasiler ve eğitim sendikaları tarafından verilmedi. Okulların savaş meydanına döneceğini 2004 yılından beri yazan bir eğitimciye destek vermek yerine, sessiz kalanlar bu olayların sorumlularındandır. Çünkü bir çocuğun canavar ruhlu olması onun kaderidir ama suça bulaşması ise bu sistemle verilen eğitimin sonucudur. Okullarda sanat, spor, kültürel ve sosyal etkinlikler güçlendirilerek öğrencilerin kendilerini ifade edebilecekleri sağlıklı alanlar yaratılmadan, nitelikli eğitimden söz edilemez.

Millî Eğitim Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı arasında imzalanan ‘Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum (ÇEDES)’ projesi kapsamında imam, vaiz gibi din görevlileri, okullara ‘manevi danışman’ olarak görevlendirilerek öğrencilere değerler eğitimi verilmeye başlanması da bilimsel, laik ve çağdaş eğitime karşı başka bir darbedir. Şimdi Milli Eğitim Bakanı’nın istifası istenmektedir.

Kurucusu olduğu Cihannüma Derneği’nin genel başkanlığından gelme Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in istifa etmesiyle sorunlar çözülmez. Onun yerine gelecek olan da aynı yoldan yürüyecektir. Siyasi iktidar değişmeden, olumlu hiçbir gelişmenin olmayacağı bilinmelidir.

Okullar, çocukları suçtan koruyacak, ruh sağlığını destekleyecek en önemli kurum olmalıyken, bugün okulların birçoğu bu işlevini yitirmiş durumdadır. Okullarımızda yaşanan korkunç katliamlar nitelikli bilgiden uzak, hastalıklı, kokmuş ve çürümüş bir yönetim anlayışının ürünüdür. Atatürk ve cumhuriyet devrimlerini yok etmeye çalışanlarla, Andımızın kaldırılmasını onaylayanlarla, Arapça İstiklal Marşı okutulmasına göz yumanlarla, tarikat yurtlarında yaşanan çocuk istismarlarına tepki vermeyenlerle eğitimdeki sorunlar çözülemez. Her okula polis yerleştirerek de bu olayların önlenemeyeceği bellidir.

Bu arada iki çocuk iki okul bastı diye 23 Nisan Bayramını iptal etmeye çalışmak isteyenler var ama kırk yıldır elli bin kişinin katili PKK terör örgütünün başını ve DEM partiyi iptal etmek akıllarına gelmiyor. Başbakan eskisi Ahmet Davutoğlu’nun, okullarda yaşanan acıları bahane ederek 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlamalarının iptalini istemesi de kesinlikle art niyetli bir tekliftir. Bu nedenle 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramımızı büyük bir coşku ile kutlamalıyız.

“Eğitimdir ki bir milleti; ya hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk halinde yaşatır; ya da esaret ve sefalete terk eder” diyen eşsiz liderimiz Atatürk’ün “Vatanı korumak, çocukları korumakla başlar” sözünü aklımızdan çıkarmamalıyız. Çocuklarımızı, kadınlarımızı, insanlarımızı, ormanlarımızı, tüm canlılarımızı, göllerimizi, ırmaklarımızı, denizlerimizi, yer altı ve yer üstü zenginliklerimizi koruyamadan, vatanımızı koruyamayacağımızı anlamak zorundayız.

Azim ve Karar, 20 Nisan 2026

Birçok sorunla boğuşan ülkemizin en büyük sorunlarının başında eğitim gelmektedir. Eğitimin dışında ekonomik sorunlar, hukuksuzluk, laiklik karşıtı eylemler sürüp gitmektedir. Eğitime gerekli yatırımı yapmayanlar ve önem vermeyenler, ülkemizin bu sıkıntılı günlere gelmesinde hep başrol oynamışlardır.

AKP iktidarı ile iyice dincileşen eğitim, laik ve bilimsellikten saparak, dindar ve kindar gençlik yetiştirilmesi üzerine kurulmuştur. Siyasi iktidar devlet okullarına gerekli ödenek vermeyerek, okulları dar boğaza sokmuştur. Buna bağlı olarak görevdeki öğretmenlerin birçoğunun yeterlilik düzeyleri de orta ve ortanın altına düşmeye başlamıştır. Devlet okullarındaki olanaksızlıklar yüzünden öğrencilerin özel okullara gitmesi özendirilmek istenmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı’nın bedava dağıttığı kitapların dışında kaynak ya da yardımcı kitap alınmasına yasak getirilmiştir. Bakanlığın dağıttığı kitaplar imla yanlışlarıyla, anlam bozukluklarıyla, çocukları psikolojik olarak çöküntüye uğratan görsellerle doludur. Bu yüzden kaynak kitap gereksinimi doğmaktadır. Özellikle devlet okullarındaki öğretmenler ile velilerin sosyal medya üzerinden kurdukları iletişim kanalları yasaklanmıştır. Şimdi “sınıf annesi” olarak adlandırılan uygulama da yasaklanmıştır. Bunun gerekçesi ‘sınıf annelerinin, sınıflarda çeşitli etkinliklerde bulunarak velilerden aidat toplaması, ders araç-gereci ve kitap almak için para talep ettiği yönündeki bazı uygulamalar’ olarak açıklanmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı, devlet okullarına yeterli maddi destek sağlamamaktadır. Isınma, su ve elektrik dışında okullara destek verilmemektedir. Okul temizliği ve güvenliği için personel verilmediği gibi yeterli maddi yardım da yapılmamaktadır. Bazı okullarda memurların yapması gereken işleri okul müdürleri ve yardımcıları yapmaktadır.

Bu durumda velilerden her dönem para toplanmaktadır. Bunu da sınıf annesi veya sınıf temsilcisi adı verilen gönüllü veliler yerine getirmektedir. Burada bir yolsuzluk ya da suiistimal yoktur; sadece okulun gereksinimlerinin karşılanması amaçlanmaktadır.

Millî Eğitim Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı arasında imzalanan “Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum (ÇEDES)” projesi kapsamında imam, vaiz gibi din görevlilerini, okullara “manevi danışman” olarak görevlendirdi, öğrencilere değerler eğitimi vermeye başladı. ÇEDES projesinin amacı, öğrencileri bilime sevdalı, kültüre meraklı ve duyarlı; milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlere göre yetiştirmek olarak belirlenmiş ve din görevlilerinin öğrencilere ‘Değerler Eğitimi’ vermesi planlanmış. İzmir ve Eskişehir’de göreve başlayan din görevlilerinin bazılarının milli, ahlaki, insani ve manevi değerleri ne kadar özümsedikleri, ortaya çıkan olaylardan belli olmaktadır.

Laik eğitimin altını oymak ve eğitimi iyice dinselleştirmek çalışmalarını hız kesmeden sürdüren Milli Eğitim Bakanlığı, ortaokul ve lise için hazırlanan “Türk sosyal hayatında aile” adlı seçmeli dersin içeriğinde, aile kurmanın “fıtrata uygun olduğu” öğretilecektir. İslamiyet’in kabulünden sonraki dönemde aile yapısı hadis ve ayetle işlenecektir.

4-5 yaşındaki çocuklara din eğitimi vermek çocukların zihinsel gelişimlerinde olumsuz etkiler bırakır, çünkü çocuklar henüz soyut düşünme becerisine sahip değildirler. Bu yaşlardaki çocuklar gerçekle masalı ayırt edemezler. Zaten din derslerinin içeriği çocukların gelişimsel düzeylerine ve ilgi alanlarına uygun olmadığı bilinmektedir. CHP başta olmak üzere bazı muhalefet partileri de dinci kesimlerden oy almak umuduyla bunlara sessiz kalmaktadır.

Daha önce Milli Eğitim Bakanlığında müsteşar olarak görev yapan, 2013 yılında kurduğu Cihannüma ve İşbirliği Derneği’nin uzun yıllar genel başkanlığını yapan,  yasa değiştirilerek bir aylık profesör iken yeni kurulan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi rektörlüğüne atanan şimdiki Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, eğitimi iyice dinselleştirmek için göreve getirilmiştir. Geçtiğimiz günlerde yepyeni bir eğitim felsefesi ve sistemi getireceklerini bildiren bakan, bu ay içinde çok kapsamlı bir eğitim programı hazırlayacaklarını da açıkladı. Bu çağdışı yönetimlerin eğitimin iyileştirilmesi için verebilecekleri hiçbir katkı yoktur. ‘Şeriat Meşruiyet Meşrutiyet’, ‘II. Abdülhamit’ten Cumhuriyete Miras’ ve ‘Başkanlık Sistemi ve Kuvvetler Ayrılığı’ adlı kitapları yazan bakanın yapacağı yenilik, şeriattan yana olacaktır.

Sorgulayan, düşünen, laik, bilimsel ve çağdaş eğitime son verince öğrencilerin yurt içi ve yurt dışındaki başarıları da düşmektedir. Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (Program for International Student Assessment) olan PISA, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından üçer yıllık dönemler halinde, 15 yaş grubundaki öğrencilerin kazanmış oldukları bilgi ve becerileri değerlendirmektedir. PISA 2018 ölçümlerine göre Türk öğrenciler 79 ülke arasında matematikte 43, fen bilgisinde 40 ve okuma anlama kategorilerinde 41. sıradaydı. PISA 2022 ölçümlerine göre Türk öğrenciler 81 ülke arasında matematikte 39, fen alanında 34 ve okuma anlama kategorilerinde 36. sıradadır. Türkiye’nin sıralamaları 2018 yılına göre yükselse de halen ortalamanın altındadır. Üniversiteye giriş sınavlarında da matematik, fizik, kimya ve biyolojide yaklaşık %10 doğru yanıt verilirken, Türk dili ve edebiyatında yaklaşık %20 doğru yanıt verilmektedir.

Çocukların geleceğini düşünmeyen toplumlar, ülkelerinin geleceğini karanlıklara sürükler. Ne yazık ki ülkemizdeki okullarda ortalama olarak esnek olmayan, okumayan, okuduğunu anlayamayan, düşünmeyen, sorgulamayan, tartışmayan, yabancı dil bilmeyen, her şeye boyun eğen çocuklar yetiştiriyoruz. Zaten dinsel eğitimle farklı bir sonuç almak olanaksızdır.

Küresel piyasanın kucağına bırakılan eğitim sistemi sürekli değiştirilerek, düşünen ve sorgulayan eğitim yerine, biat eden eğitim modeli ile ülkemizin geleceği karartılmaktadır. Cumhuriyetin geleceği olan özgür birey, araştırır, bilgiye ulaşır, sonuçta fikir sahibi olur. Her okula kitaplık açmak gerekirken, mescit açılmaktadır ve ders araları namaz saatlerine göre ayarlanmaktadır. Böyle bir eğitim sistemi dünyanın hiçbir gelişmiş ülkesinde yoktur.

Siyasi iktidarın Eğitim ve Öğretim Birliği Yasası’nı delerek topluma dayattığı 4+4+4’lük eğitim sistemi kaldırılmalı, düşünen, sorgulayan yaratıcı bir sistem üzerinde yoğunlaşılarak, kesintisiz olarak 1+8+3 eğitim sistemi uygulanmalıdır. Uygulanacak eğitim sistemi sınav temelli değil, öğrenme temelli olmalıdır. Bütün öğretim kademelerini içine alan köklü bir eğitim reformu yapılmalıdır. Gereğinden fazla imam-hatip okulları, ilahiyat fakülteleri, Kuran kursları kapatılmalıdır. Ülkemizin şiddetle teknik eğitime gereksinimi varken, dini eğitim ile cumhuriyet devrimlerinin altı oyulmaktadır. Tarikatların kontrolündeki kurslar ve yurtlar devletin kontrolüne geçirilmelidir. Okullara ulaşım ve öğle yemekleri ücretsiz olarak sağlanmalıdır. Yeterlilik ve bilgi düzeyi yüksek olan öğretmenlerin yetiştirilmesi için üniversitelerin eğitim fakültelerinin sistemlerinin yenilenmesine gereksinim vardır.

“Eğitimdir ki bir milleti; ya hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk halinde yaşatır; ya da esaret ve sefalete terk eder” diyen eşsiz liderimiz Atatürk’ün “eğitim işlerinde mutlaka başarılı olmak gereklidir. Bir milletin gerçek kurtuluşu ancak bu surette olur” sözünü aklımızdan çıkarmamalıyız.

Azim ve Karar, 11 Aralık 2023

Akademisyen, Tüm Öğretim Elemanları Derneği (TÜMOD) Genel Sekreteri Suay Karaman, 31 Ağustos’ta açılması planlanan ilköğretim okulları gerçeğini bütün çıplaklığı ile gözler önüne sererken, çözümü salgının ilk başında alınması gereken önlemler eşliğinde ortaya koydu. Yani pandeminin ortaya çıkardığı temel sorunların başında gelen eğitimdeki eşitsizlik tablosu acilen düzeltilmezse daha ağır sonuçlarla yüzleşmek kaçınılmaz görünüyor. Karaman’ın üniversitelerde uzaktan eğitime ilişkin gözlemleri ise adeta ders niteliğinde. Sonuçta Türkiye özellikle eğitimde bir sınavdan geçiyor ama bu sınavın öğrencileri iktidarın yönetim kadroları. Onların başarısızlıklarının bedelini ise ne yazık ki çocuklarımız, gençlerimiz ödeyecek…